Het verstotende kind fluistert

Karen Woodall 16 juni 2017

Ik werk met verstotende kinderen, ik ken ze goed. Ik werk met ze als ze één ouder buitensluiten en ze dwingend en vasthoudend zijn in het niet willen zien van die ouder. Ik werk met ze aan contactherstel en geef ze nazorg totdat ze op een plek zijn waar ze psychologisch in balans zijn. Dit jaar heb ik tot nu toe 7 zaken van contactherstel begeleid met in totaal 15 kinderen en allen zijn succesvol verlopen. Bij geen van de zaken is er dwang uitgeoefend, alle zaken hebben gebruik gemaakt van verschillende systemen van de dynamiek om het kind heen via de juridische weg met als gevolg een rustige en vredige ontmoeting met de verstoten ouder. Wat ik weet van het contactherstel met kinderen is dat het geen mysterie is, het is geen toverstokje en het is niet iets wat maar een paar mensen kunnen. Iedereen kan een kind herenigen als ze begrijpen hoe contra-intuïtief te werk te gaan en gevoelig zijn voor de manier waarop een verstotend kind reageert. Om dit te doen moet je uit de buurt blijven van alles wat je denkt te weten en opnieuw beginnen.

Verstotende kinderen spreken niet de zelfde taal als andere kinderen, ze spreken met hun lichaam en met woorden en ze dragen hun bedoeling zowel in woorden als onuitgesproken over. Als ik met een verstotend kind werk dan breng ik veel tijd met ze door en doen we gewone dingen. We spelen spelletjes, gaan wandelen, eten wat, kijken TV en hangen samen wat rond. Als ik dit doe, doe ik dit om de taal te leren die dit specifieke kind spreekt. Alhoewel alle verstotende kinderen hetzelfde zeggen, hebben ze allemaal hun eigen dialect. Wanneer ik hun dialect leer en de onuitgesproken en uitgesproken zaken op me in laat werken, begin ik de manier waarop het kind in een gespleten situatie is gekomen te begrijpen. Ik begrijp het hoe, op welke manier, het waarom en wanneer. En als ik dat weet ben ik klaar om het contactherstel te begeleiden.

De gemakkelijkste zaken van contactherstel kunnen plaatsvinden wanneer het raamwerk van macht goed is onderzocht. Ik wil dat de rechter, in de rol van super-ouder, mij zijn/haar krachten overdraagt om dit te begeleiden. Ik wil dat macht van de verstotende ouder over het kind wordt beperkt, zo nodig gedwongen. Daarna wil ik dat de verstoten ouder naast me staat met alle kennis en begrip die noodzakelijk is waardoor deze ouder mee kan helpen als de tijd daar is. Het is niet altijd makkelijk om dit punt te bereiken, vaak gaat er een juridisch proces aan vooraf, maar als we dit punt bereiken zijn we er klaar voor en als we er klaar voor zijn wachten we op de signalen die aangeven dat het kind er ook klaar voor is. Dit betekent niet dat we alleen maar afwachten tot het kind er klaar voor is, want als we daarop zouden gaan wachten, kunnen we wachten tot we een ons wegen. Dit gaat over de tijd om te luisteren naar de taal van het kind zodat we de op het juiste moment kunnen starten.

Ik werk ook met trajecten waarin het contactherstel geforceerd moet worden en waar de kinderen weggehaald zijn bij hun ouder en naar de andere ouder zijn gebracht. Dit zijn geen makkelijke interventies, maar ze werken. Tijdens het weghalen van de kinderen bij een ouder wordt de machtsdynamiek verplaatst naar de persoon die de kinderen meeneemt en daarna naar de andere ouder. Indirecte overdracht kan in eerste instantie moeilijk zijn voor het kind maar door de juiste persoon die de psychologische verschuiving begrijpt en uitgevoerd, zal het kind in een situatie komen waar de verstotende reactie opgeheven wordt. Als de verplaatsing uitgevoerd wordt zonder de benodigde psychologische interventie betekent dit, jammer genoeg, dat het probleem van verstoting door het kind meegenomen wordt. Recentelijk ben ik gevraagd om therapeutisch te werken met kinderen die het verstotingsgedrag blijven volhouden bij de ouder waar ze naar toe zijn gebracht. Het kind blijft afwerend, boos en moeilijk voor de ouder om mee om te gaan. Dit komt doordat het nodige psychologische werk in de vorm van het begeleiden van de overdracht van de macht niet heeft plaats gevonden en het kind in een psychologische splitsing blijft. Dit is buitengewoon problematisch waar ik meer over zal gaan schrijven omdat we ons bewust moeten worden van de behoefte aan psychologische interventies die gericht zijn op de gespleten staat van de geest van het kind ten tijde van de overdracht waardoor het hulpverleningsplan recht doet aan het kind.

Ik kies liever voor een rustige hereniging waarin het kind geholpen wordt om op een simpele en vredige manier het contact te herstellen. Eén hereniging die vorig jaar heeft plaatsgevonden is een verhelderend voorbeeld van de manier waarop het verstotende kind spreekt in een andere taal. Dit kind had zijn vader 3 jaar niet gezien. Veel tijd is verloren gegaan en besteed aan het juridisch proces. De gebruikelijke aanklachten werden tegen vader gedaan en weer geseponeerd. De gebruikelijke vertraging. Het gebruikelijke onbegrip over de begeleidingsvorm.

Gelukkig kreeg dit gezin een rechter die werkelijk begreep wat er aan de hand was en die geen tijd verloren liet gaan door om de hete brei heen te blijven draaien. De machtsdynamiek werd veranderd. Moeder moest doen wat haar werd opgedragen. Vader kreeg de mogelijkheid om het contact te herstellen en een week later werd dit uitgevoerd.

Ik keek toe toen de vader de ruimte betrad. Het kind bleef met het speelgoed spelen en leek vader te negeren. Ik gebaarde naar vader om dichterbij te komen en naast het kind te gaan zitten. Het kind bleef vader negeren maar ik zag dat de schouders van het kind zakten en ik voelde dat het kind zich bewust was van de aanwezigheid van zijn vader. Vader ging naast het kind zitten en zonder naar het kind te kijken reikte hij een blokje aan zodat het kind het toe kon voegen aan zijn bouwwerk. Het jongetje bleef zijn vader negeren, zo leek het. Vader legde het blokje bij de voeten van het kind en bleef voor zich uit kijken. Ik zag dat het jongetje kort een blik op zijn vader wierp. Vader raapte een nieuw blokje op en het jongetje wees naar de plek waar hij het blokje wilde hebben. Vader legde het blokje op de aangewezen plek en het jongetje legde er een andere bovenop. Vader pakte een nieuw blokje en gebaarde heel subtiel, wilde het kind het blokje hier of daar? Het kind pakte het blokje aan en legde het op de plek die het kind wilde en keek vervolgens naar de overgebleven blokjes, wat zoveel wilde zeggen als “geef met er nog één”. Vader gaf hem nog een blokje en zo ging het 20 minuten door. Niemand sprak. Er was volledige stilte, terwijl er in deze minuten zoveel werd ‘gezegd’ tussen hen dat het leek alsof er een heel orkest aan het spelen was. Na deze twintig minuten draaide het kind zich helemaal om naar zijn vader die op dat moment opstond en het kind ging ook staan. Het kind strekte zijn armen naar zijn vader uit waarna hij zijn kind oppakte en in zijn armen sloot. Er volgde een ‘klik’ die plaatsvindt wanneer de verstotingsreactie wordt opgeheven en de behoefte om buiten te sluiten vervliegt. Er is verder niets meer te doen om het contact te herstellen. Er is nog veel werk te doen met betrekking tot het begeleiden van het kind tijdens de herstelperiode.

De begeleiding komt na het contactherstel. Wat er aan vooraf gaat is de verschuiving van de machtsdynamiek waardoor de hechtingsrelatie naar voren komt en de begeleiding waarbij het kind op de hoogt gesteld wordt van de verandering en de vrijheid krijgt om de verstotende overlevingsstrategie los te laten. Dat is de verantwoordelijkheid van de hulpverlener voor de hereniging en hoe beter men de taal van verstotende kinderen leert spreken hoe sterker men wordt in het creëren van de juiste omstandigheden en hoe makkelijker het herstellen van contact wordt.

Hoe meer ik met verstotende kinderen werk hoe meer ik weet en ze begrijp. Hoe meer ik weet en ze begrijp hoe beter ik begrijp dat het antwoord op hun problemen liggen bij de hulpverleners die weten wat er moet gebeuren met betrekking tot de dynamiek er om heen en die alles in het werk stellen om dat te realiseren.

“Het verstotend kinderen fluistert”, de titel van dit blog, is bedoeld als een knipoog. Het zegt wat over de begeleiding die nodig is om dit werk goed te doen en het zegt wat over de behoefte om de onbekende taal van het verstotende kind te leren spreken.

Een taal die in eerste instantie nauwelijks begrepen wordt en wordt gesproken op een fluistertoon. Een stem onder het verhaal over een ouder waarover ze woordelijk de wereld vertellen dat ze hem/haar nooit meer willen zien, terwijl ze tegelijkertijd de wereld vertellen wat ze nodig hebben om geholpen te worden, maar in een taal die niet genoeg mensen begrijpen.
Het verstotende kind fluistert, het gaat niet over dingen doen maar over luisteren en vooral over het alles vergeten wat je denkt te weten, om te kunnen horen wat er werkelijk gezegd wordt. Daardoor kan uiteindelijk geluisterd worden naar de werkelijke stem van het kind, die wanneer het bevrijdt is, brult als een leeuw in een onmiskenbare opzwellende bron van liefde.

Eenmaal aanschouwd.
Nooit meer te vergeten.
Eens geliefd.
Nooit werkelijk verstoten.

 

Gepubliceerd door

Familie Fundament

Opgeleid door de Family Separation Clinic in London onder leiding van Karen en Nick Woodall en blijvend betrokken supervisoren in mijn werk met ouders waarbij ouderverstoting een rol spelen. Lid van de European Association of Parental Alienation Practitioners (EAPAP) en de Parental Alienasion Study Group (PASG). Ervaringsdeskundige, opgeleid door De FamilieAcademie. Sportleider voor volwassenen en senioren en Persoonlijk Begeleider van mensen met NAH en psychiatrie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s